
QAZAQ GREEN. Бүкіл электр жүйесінің тұрақтылығына қауіп төндірмей, күн мен жел энергиясын қалай енгізуге болады? Бұл сұраққа неміс GIZ қоғамы жүзеге асырған Еуропалық одақтың EU RECA жобасының өңірлік онлайн-тұсаукесері жауап берді. Түркіменстан мен көрші елдердің мамандарына ұлттық энергия жүйелерін шамадан тыс жүктемелер мен ақаулардан құтқара алатын «ақылды» инверторлар технологиясы ұсынылды, деп хабарлайды Orient.
«Жасыл» ауысу проблемасы
Түркіменстанның дәстүрлі энергетикасы желіні темір қармауда «ұстайтын» қуатты газ турбиналарына негізделген. Алайда, күн станцияларын салудың өршіл жоспарлары (мысалы, Гызыларбатта) инженерлерге қиындық туғызады: жаңартылатын энергия көздері (ЖЭК) тым өзгермелі. Күн панельдерінің үлкен массивтері ортақ желіні теңгерімсіз етпеуі үшін түбегейлі жаңа техникалық шешімдер қажет.
GFM технологиясы: әр розеткадағы «сана»
GFM инверторлары (Grid-Forming Inverters) презентацияның негізгі құралы болды.
Бұл тек ток түрлендіргіштері емес, «желіні қалыптастыру» функциясы бар құрылғылар. Егер жүйеде кернеудің жоғарылауы немесе жиіліктің төмендеуі орын алса, бұл инверторлар өшпейді, лезде үлкен электр станциясының жұмысын имитациялай отырып, «қолдайды». Шын мәнінде, GFM инверторлары шашыраңқы күн мен жел фермаларын біртұтас, тұрақты жұмыс істейтін ағзаға айналдырады.
Қазақстан тәжірибесінен – өңірге
6 қаңтарда бейнеконференция форматында өткен тұсаукесердің негізінде GIZ сарапшылары «KEGOC» қазақстандық жүйелік операторының базасында өткізген бір апталық тренинг тәжірибесі болды. Енді бұл тәжірибе бүкіл өңірге таралады. Түркіменстан үшін бұл – ЖЭК-ті дәлелденген неміс және еуропалық әзірлемелерді қолдана отырып енгізу мүмкіндігі.
Жұмыстың қорытындысы техникалық есеп болады, ол өңірдің энергетиктері үшін үстел кітабы болады. Бұл – Орталық Азия елдері арасында сенімді және заманауи «жасыл» көпірді қалай салу керектігі туралы практикалық нұсқаулық.
«Тұрақты Орталық Азия үшін Еуропалық одақ: Орталық Азиядағы жаңартылатын энергия көздері» (EURECA) өңірлік жобасы «Жасыл Орталық Азия» және «Team Europe Initiative» бастамаларының бөлігі болып табылады. Жоба Германияның Федералды экономикалық ынтымақтастық және даму министрлігінің (BMZ) тапсырысы бойынша жүзеге асырылады және Еуропалық одақ Global Gateway стратегиясының бөлігі ретінде қаржыландырады.
https://qazaqgreen.com/kz/news/central-asia/3364/
