QAZAQ GREEN. Әлемдік энергетика үшін 2025 жылы шын мәнінде тарихи оқиға болды – ЖЭК-тен энергия өндіру алғаш рет көмір генерациясынан асып түсті. Бұл ретте күн және жел электр станцияларының жаңа қуаттарының іске қосылуы адамзаттың энергия тұтынуының өсуін өтеді.
Science ғылыми басылымы жаңартылатын энергетиканың өркендеуін 2025 жылғы жетістіктердің бірі деп атады, деп хабарлайды ЭкоПолитика.
ЖЭК саласының одан әрі өсуіне кепілдік берілген сияқты. ҚХР Төрағасы Си Цзиньпин БҰҰ-да Қытай 10 жыл ішінде КЭС пен ЖЭС-тен энергия өндіруді екі есеге арттыру арқылы көміртегі шығарындыларын 10%-ға азайтатынын мәлімдеді. Сонымен қатар, «жасыл» энергия Африка мен Оңтүстік Азияға да жетеді – бұл аймақтарда адамдар ЖЭК энергияны арзанырақ ететінін түсінді.
Қытай жасыл трансформация драйвері ретінде
ҚХР қазір жаңартылатын энергетика саласында үстемдік етуде. Оның өнеркәсібі барлық КЭС элементтерінің 80%-ын, жел генераторларына арналған турбиналардың 70%-ын және литий батареяларының 70%-ын өндіреді.
Өндіріс сұраныс сияқты өсуде. Позициясын жоғалтпау үшін Қытай ЖЭК инфрақұрылымына арналған жабдықтардың шығарылуын арттыруда, бұл технологиялардың арзандауына әкеледі. Сондықтан көптеген елдерде жел мен күннен энергия өндіру қазба отындарын пайдаланудан арзанырақ болды.
Қытай әлі күнге дейін планетаның негізгі ластаушысы болып табылады, дегенмен оның күн станциялары мен жел диірмендерінің «өрістері» әлемдегі ең ірі болып табылады. Олардың қуаты бүкіл Америка Құрама Штаттарын энергиямен қамтамасыз етуге жеткілікті.
Басқа елдердегі серпін
Еуропа Қытай технологияларын қолдана отырып, энергия теңгеріміндегі ЖЭК үлесін тұрақты түрде арттыруда. Сонымен қатар, Жаһандық Оңтүстік елдері табиғи газ бағасы мен оның негізіндегі энергия құнының өсуінен кейін ЖЭК-ке назар аударуда. Атап айтқанда, Пәкістан екі жыл ішінде – 2022 жылдан 2024 жылға дейін – қытайлық күн панельдерінің импортын бес есеге арттырды.
Бір тамшы күмән
ЖЭК секторындағы оң серпінге қарамастан, Қытай ондаған жаңа көмір электр станцияларын салуды жалғастыруда.
Сонымен бірге, АҚШ жаңа ЖЭС және КЭС құрылысын бөгеп, мұнай өндіруді қолдай отырып, таза энергетикаға белсенді қарсы тұруда.
Тағы бір факт – көміртектің үлкен шығарындыларымен сипатталатын экономиканың кейбір секторларында ЖЭК пен электр энергиясына ауысудың төмен жылдамдығы. Атап айтқанда, әуе тасымалы және ауыр өнеркәсіп туралы сөз болып отыр.
Алайда, даулы үрдістерге қарамастан, жаңартылатын энергетиканың дамуы кем дегенде алдағы жылдары жылдам әрі серпінді болады.
«Қазір нағыз қозғаушы күш – өзімшілдік: барынша төмен шығындар және жоғары энергетикалық қауіпсіздік. Ынталанудың бұлай өзгеруі 2025 жылдың бетбұрыс кезеңдерінің тек бастамасы болуын қамтамасыз ететін ең маңызды жетістік болуы мүмкін», – деп қосты Science.