{"id":52913,"date":"2026-01-28T09:37:18","date_gmt":"2026-01-28T03:37:18","guid":{"rendered":"https:\/\/centralasiaclimateportal.org\/?p=52913"},"modified":"2026-01-28T09:39:00","modified_gmt":"2026-01-28T03:39:00","slug":"buxoro-bugusini-muhofaza-qilish-boyicha-chora-tadbirlar-muhokama-qilindi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/centralasiaclimateportal.org\/uz\/buxoro-bugusini-muhofaza-qilish-boyicha-chora-tadbirlar-muhokama-qilindi\/","title":{"rendered":"Buxoro bug\u2018usini muhofaza qilish bo\u2018yicha chora-tadbirlar muhokama qilindi"},"content":{"rendered":"<div class=\"body_body__zxQsX !pb-0\">\n<div class=\"\">OLUR\u2013O\u2018zbekiston loyihasi ishchi guruhi Ekologiya qo\u2018mitasi tasarrufidagi Zarafshon milliy tabiat bog\u2018ining ilmiy ishlar bo\u2018yicha direktor o\u2018rinbosari, Buxoro bug\u2018usi bo\u2018yicha ko\u2018p yillik ekspert Natalya Marmazinskaya bilan birgalikda Quyi Amudaryo davlat biosfera rezervatiga tashrif buyurdi.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"view_carousel__DIOkb\"><\/div>\n<div class=\"body_body__zxQsX\">\n<div class=\"\">\n<p>Tashrifdan ko\u2018zlangan asosiy maqsad Qizil kitobga kiritilgan Buxoro bug\u2018usining hozirgi yashash hududini o\u2018rganish, shuningdek, uning yashash sharoitlarini yaxshilash va populyatsiyani samarali boshqarish bo\u2018yicha tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat bo\u2018ldi.<\/p>\n<p>Mutaxassislar bug\u2018ular populyatsiyasining bir qismini Baday-to\u2018qay hududidan rezervatning 60\u201370 km masofada joylashgan Nazarxon uchastkasiga ko\u2018chirish masalasiga alohida e\u2019tibor qaratdilar. Mutaxassislar ma\u2019lumotlariga ko\u2018ra, Baday-to\u2018qayda bug\u2018ular sonining keskin oshishi natijasida o\u2018simlik qoplami qariyb 90 foizga qisqargan, yer osti suvlari sathi esa 5\u20136 metrga pasaygan. Bu holatlar hayvonlarning ozuqa bazasi va yashash muhitining umumiy holatiga jiddiy salbiy ta\u2019sir ko\u2018rsatmoqda.<\/p>\n<p>Tadqiqotning muhim jihatlaridan biri bug\u2018ularni Nazarxon uchastkasiga ko\u2018chirishning afzalliklari va ehtimoliy xatarlarini o\u2018rganish bo\u2018ldi. Natalya Marmazinskayaning ta\u2019kidlashicha, ushbu hudud qulay landshaftga ega bo\u2018lib, hayvonlarni uzoq muddat saqlash uchun qulay hisoblanadi. Shuningdek, populyatsiyaning bir qismini ko\u2018chirish Baday-to\u2018qay ekotizimiga tushayotgan bosimni kamaytirish, zich populyatsiya ichida yaqin qarindoshlararo chatishtirish bilan bog\u2018liq genetik muammolarning oldini olishga xizmat qiladi.<\/p>\n<p>Ekspertlar bahosiga ko\u2018ra, Nazarxon uchastkasi Buxoro bug\u2018usining yashash arealini kengaytirish va butun populyatsiya barqarorligini mustahkamlash uchun eng maqbul hudud bo\u2018lishi mumkin.<\/p>\n<p>Quyi Amudaryo biosfera rezervati Markaziy Osiyodagi eng muhim to\u2018qay o\u2018rmonlari hududlaridan biri bo\u2018lib, YUNESKOning biosfera rezervatlari tarmog\u2018iga kiradi. Buxoro bug\u2018usini saqlab qolish nafaqat noyob turning muhofazasi, balki butun mintaqa ekotizimining barqarorligini ta\u2019minlash nuqtayi nazaridan ham strategik ahamiyatga ega.<\/p>\n<p>Tashrif doirasida FOLUR\u2013O\u2018zbekiston loyihasining muhofaza etiladigan hududlarni boshqarish tizimida tabiatga asoslangan yechimlarni (Nature-based Solutions, NbS) joriy etishga qaratilgan uchinchi komponentini amalga oshirish bo\u2018yicha qo\u2018shimcha chora-tadbirlar ham muhokama qilindi. Rezervat ilmiy xodimi Aqilbek To\u2018rayev bilan hamkorlikda ozuqa bazasini yaxshilash va hayvonlar yashashining tabiiy sharoitlarini tiklash bo\u2018yicha ishlar olib borilishi rejalashtirilmoqda.<\/p>\n<p>Ma\u2019lumot uchun: Quyi Amudaryo rezervatiga Buxoro bug\u2018ulari dastlab 1976-yilda (3 bosh), keyin esa 1978-yilda (9 bosh) va 1987-yilda (9 bosh) olib kelingan. Jami Tojikiston Respublikasidan 21 bosh hayvon olib kelingan. Bugungi kunda aynan shu hududda yo\u2018qolib ketish xavfi ostida turgan va O\u2018zbekiston Qizil kitobiga kiritilgan Buxoro bug\u2018usining dunyodagi eng yirik populyatsiyasi jamlangan.<\/p>\n<p>FOLUR\u2013O\u2018zbekiston loyihasi (Food Systems, Land Use and Restoration Impact Program) mamlakatda agrolandshaftlarni barqaror boshqarish, ekotizimlarni tiklash va bioxilma-xillikni saqlashga qaratilgan xalqaro tashabbusdir. Quyi Amudaryo biosfera rezervatida amalga oshiriladigan tadbirlar Buxoro bug\u2018usi va mintaqaning tabiiy majmualarini uzoq muddat saqlab qolishga muhim hissa qo\u2018shadi.<\/p>\n<p>https:\/\/gov.uz\/oz\/eco\/news\/view\/124275<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>OLUR\u2013O\u2018zbekiston loyihasi ishchi guruhi Ekologiya qo\u2018mitasi tasarrufidagi Zarafshon milliy tabiat bog\u2018ining ilmiy ishlar bo\u2018yicha direktor o\u2018rinbosari, Buxoro bug\u2018usi bo\u2018yicha ko\u2018p yillik ekspert Natalya Marmazinskaya bilan birgalikda Quyi Amudaryo davlat biosfera rezervatiga tashrif buyurdi. Tashrifdan ko\u2018zlangan asosiy maqsad Qizil kitobga kiritilgan Buxoro bug\u2018usining hozirgi yashash hududini o\u2018rganish, shuningdek, uning yashash sharoitlarini yaxshilash va populyatsiyani samarali boshqarish [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1718,"featured_media":52910,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"default","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[1620],"tags":[],"cacp_topic":[],"class_list":["post-52913","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized-uz"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/centralasiaclimateportal.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52913","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/centralasiaclimateportal.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/centralasiaclimateportal.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/centralasiaclimateportal.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1718"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/centralasiaclimateportal.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=52913"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/centralasiaclimateportal.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52913\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52915,"href":"https:\/\/centralasiaclimateportal.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52913\/revisions\/52915"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/centralasiaclimateportal.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/52910"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/centralasiaclimateportal.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=52913"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/centralasiaclimateportal.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=52913"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/centralasiaclimateportal.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=52913"},{"taxonomy":"cacp_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/centralasiaclimateportal.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/cacp_topic?post=52913"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}