QAZAQ GREEN. Орталық Азия климаттың өзгеруі мәселелері жөніндегі конференциясының (КӨОАК-2026) маңызды қорытындысы Астанада бірқатар меморандумдарға қол қою болды. Өңірдің 4 ірі университеті бірыңғай «жасыл» білім беру жүйесіне көшуді ресми түрде бекітті.
Ниеттен іс-әрекетке: институционалдық серпіліс
Өңірде 8 ГВт жаңартылатын энергетика қуатын іске қосу жоспарларымен және 2050 жылға қарай 100 000 жұмыс орнын құру болжамымен жұмыс күшінің тапшылығы мәселесі практикалық мәселеге айналды. Орталық Азияның өңірлік экологиялық орталығы (ОАӨЭО) мен Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан және Өзбекстандағы техникалық университеттер арасында меморандумдарға қол қою кең ауқымды өңірлік интеграцияның басталуын білдіреді.
«Біз компаниялар мен университеттердің бір тілде сөйлеуіне мүмкіндік беретін іргетасты қаладық. Бұл болашақтың энергетикалық жүйелерін құруға қабілетті мамандарды даярлаудың нақты тетіктерін талқылаудан өтуу», – деп атап өтті ОАӨЭО атқарушы директоры Батыр Мамедов.
Болашақ жұмыс күшін қай университеттер қалыптастырады?
Меморандумдар атқарушы директор Батыр Мамедов өкілі болып табылатын Орталық Азияның өңірлік экологиялық орталығы (ОАӨЭО) мен өңірдің жетекші техникалық университеттері арасындағы ынтымақтастықты нығайтты.
Қазақстанда Satbayev University серіктес ретінде әрекет етіп, құжатқа ректор Мейрам Бегентаев қол қойды. Университет студенттерді нақты өндірістік процестерге тартатын тәжірибеге бағытталған оқу моделін қазірдің өзінде енгізуде.
Қырғызстаннан келісім Римма Елеманова өкілі болып табылатын И. Разаков атындағы Қырғыз мемлекеттік техникалық университетімен жасалды. Университет климаттық сын-қатерлер мен энергетикалық өтпелі кезеңнің талаптарын шешу үшін инженерлік бағдарламаларын жаңғыртуға баса назар аударады.
Тәжікстаннан Энергетика институты өкілдік етіп, онда меморандумға Исозода Диловаршох Тарик қол қойды. Ынтымақтастық таулы және траншекаралық энергетикалық жүйелерде жұмыс істеу үшін мамандарды даярлауға бағытталады.
Бахтиёр Пулатов өкілі болып табылатын Green University Өзбекстан тарапынан серіктес болды. Университет экология және тұрақты даму саласындағы инновациялық және пәнаралық білім беру тәсілдерін енгізуге арналған платформа ретінде қарастырылады.
Ынтымақтастықтың басымдықтары
Қол қойылған құжаттар алдағы 12-18 ай ішінде жүзеге асырылатын бірнеше маңызды бағыттарды белгілейді:
- Өңірлік курс: Бес елдің профессорлары әзірлеген ЖЭК айнымалыларын энергетикалық жүйелерге біріктіру бойынша алғашқы бірлескен курстың басталуы.
- Бағдарламаларды синхрондау: Білім беру стандарттарын энергетика нарығының нақты сұраныстарымен сәйкестендіру.
- Академиялық ұтқырлық: Өңірдегі ғалымдар мен студенттер үшін ортақ зерттеу желілері мен зертханалық базаларды құру.
Сессия 2026 жылғы 23 сәуірінде КӨОАК -2026 аясында өтті және ЕҚЫҰ-ОАРЭҚ бастамасының «Орталық Азиядағы инклюзивті энергетикалық ауысым үшін білім беру жөніндегі өңірлік жұмыс тобы» 1 ( «Орталық Азияның энергетикалық секторындағы әйелдердің экономикалық құқықтары мен мүмкіндіктерін кеңейтуді ілгерілету» ЕҚЫҰ жобасының аясында), Орталық Азия қоршаған орта және климаттың өзгеруін зерттеу университетінің (Green University, Өзбекстан Республикасы), «Орталық Азиядағы жасыл экономикаға арналған жасыл дағдылар (PROGRESS)» GIZ өңірлік жобасы 2 және «ЕС4ТұрақтыОрталықАзия: Орталық Азиядағы жаңартылатын энергия (EURECA)» ЕО-GIZ өңірлік бағдарламасының бірлескен ынтымақтастығы аясында ұйымдастырылды.
